Screenshot 2025-04-04 at 16.36.54

Koolhidraat-kompetisie tussen sinkorgane voor blominduksie by sitrus

Dr. Elmi Lötze (Hoof van ITEST™CARBOHYDRATES en ITEST™LEAF) en Dr. Jakkie Stander (Kommersiële Hoof: Produkte)

 

 Inleiding

In Suid-Afrika word sitrusvrugte geoes vanaf Maart tot September. Baie klem word dan geplaas op bestuurspraktyke wat vrugkwaliteit bevoordeel. Dus is die fokus hoofsaaklik op die huidige oes wat gedurende daardie fase die sterkste sink vir koolhidrate is. Die koolhidraatbron gedurende Maart is steeds fotosintese deur die blare wat nog voldoende sonlig ontvang met gunstige temperature vir die vervaardiging van suiker. Namate die seisoen aanskuif, sal fotosintese egter afneem en minder suiker vervaardig, wat dan aangevul moet word vir kultivars wat later geoes word.

Koolhidraatbestuur moet dus aangepas word om by optimale vlakke te bly vir elke spesifieke kultivar. Afgesien van belangrike bestuurspraktyke soos bemesting, besproeiing en onderstamkeuse, is die belangrikste faktor wat uiteindelike vruggrootte bepaal die klimaatstoestande vanaf Desember tot April, veral die effek van temperatuur en reënval. Hierdie impak van klimaat affekteer ook koolhidraatfisiologie direk.

 

Kompeterende sinke en induksie

Blominduksie

Blominduksie is die proses waardeur die reproduktiewe potensiaal van die boom vir die volgende seisoen bepaal word. Dit kan nie met die oog waargeneem word nie en gebeur oor tyd, op geen-vlak, in blare en knoppe, (García Luis et al. 1995; Monselise en Halevy 1964). Belangrike faktore wat die induksie van blomknoppe bepaal, sluit hormone (giberelliene in die sade en/of skil van vrugte wat blominduksie inhibeer) en koolhidrate (suiker en stysel wat blominduksie bevorder), (Luckwill 1970; Monselise en Goldschmidt, 1982). Die aantal vrugte bepaal voorts hoeveel van die bronne van gibberellien, sowel as hoeveel sinke van koolhidrate tydens induksie, teenwoordig sal wees. Uit literatuur weet ons dat die sterkste sink die vrug is, gevolg deur blomme, lote en wortels. Gedurende Maart tot Mei, wanneer induksie in sitrus plaasvind, is die oes dus ’n kragtige en primêre sink en kompeteer sterk met die induksieproses (Martínez-Fuentes et al. 2010; Verreynne en Lovatt, 2009).

 

Oeslading vs. blaarkoolhidrate

Die effek van die huidige oeslading kan mooi geïllustreer word deur blaarkoolhidrate van boorde met ’n hoër oeslading te vergelyk met dié van boorde met ’n laer oeslading gedurende Maart ongeveer 4 weke voor verwagte induksie (Figuur 1). Hieruit is die groot behoefte van die vrugte vir suiker gedurende die tydperk baie duidelik, asook die effek van die variërende suiker- en styselvlakke op induksie.

Figuur 1: Verhouding tussen blaarsuiker en huidige oeslading 4 weke voor verwagte induksie in volwasse Nadorcott-boorde (2023/4).

Aangesien die daaropvolgende oes alreeds bepaal word deur die reproduktiewe stimulus wat nou moet plaasvind, is dit een van die hoof redes vir die inisiasie van alternerende drag. Die bydrae van laer suikers by induksie word ook mooi geïllustreer met die eindpunte van die grafiek wat wys dat die vlakke van die laer oeslading hoër is as dié van die hoër oeslading wat gedeeltelik die potensiële oeslading van die volgende seisoen aandui.

Die koolhidraatinligting kan dus gebruik word om te bepaal watter bestuurspraktyke aangepas moet word ten einde gedurende ’n aanjaar seker te maak dat die boom optimaal fotosinteer en dat voldoende suikervervoer na al die sinke plaasvind.

 

Bestuursaksies

Agri Technovation het reeds koolhidraatnorme vir blominduksie op kultivarvlak vir meeste kommersiële sitrustipes in die hoof produksieareas en kan produsente help om te bevestig watter boorde ’n risiko loop vir sub-optimale blominduksie en swak opvolgblom.

Ongeveer 4 weke voor verwagte blominduksie, in Maart, word blaarmonsters van indikatorbome geneem vir koolhidraatanalise. Deur die verandering in suiker en stysel van die bome oor tyd te bestudeer en dan te vergelyk met die bestaande norme, kan bepaal word wat die effek van die huidige oeslading op die boom se koolhidraatstatus is. Indien dit ’n aanjaar is, is die vlakke gewoonlik laag en sal blominduksie ondersteun moet word. Vir dié doel, fokus ons op ‘n induksiespuit gedurende die kritiese aksie tyd.

Agri Technovation bestuur alternerende drag reeds vanaf blominduksie by sitrus. Die neem van koolhidraatmonsters 4 weke voor verwagte induksie, tesame met die boordinligting soos byvoorbeeld oeslading en blaarontledings, word gebruik om ingeligte besluite te neem om bestuurspraktyke gedurende die aanjaar aan te pas om voldoende koolhidraatvlakke in die boom te verseker vir ’n goeie induksie die daaropvolgende seisoen.

 

Kontak jou naaste Agri Technovation, of Laeveld Agrochem-agent vir vroegtydige beplanning hiervoor.

 

Verwysings:

1. García-Luis, A., Fornes, F. en Guardiola, J.L. 1995. Leaf carbohydrates and flower formation in Citrus. J. Amer. Soc. Hort. Sci. 120:222–227.

2. Martínez-Fuentes, A., Mesejo, C., Reig, C. en Agustí, M. 2010. Timing of the inhibitory effect of fruit on return bloom of ‘Valencia’ sweet orange (Citrus sinensis L. Osbeck). J. Sci. Food Agric. 90, 1936–1943.

3. Monselise, S.P. en Halevy, A.H. 1964. Chemical inhibition and promotion of citrus flower bud induction. Proc. Amer. Soc. Hort. Sci. 84:141–146. 4.

4. Verreynne, J.S. en Lovatt, C.J. 2009. The effect of crop load on bud-break influences return bloom in alternate bearing ‘Pixie’ mandarin. J. Am. Soc. Hortic. Sci. 134, 299–307.